Van gaming video’s tot zijn eigen taalmodel
Felix Kjellberg, beter bekend als PewDiePie, liet op 2 oktober aan zijn 111 miljoen YouTube-abonnees zien: een AI-assistent die volledig op je eigen computer draait. Binnen enkele uren stuurde X een lijst rond met zijn „personageontwikkeling“. Stopte met de universiteit, grootste YouTuber ter wereld, boeken, tekenen, filosofie, een verhuizing naar Japan, Linux, Arch, alle Google-diensten verdwenen, leren programmeren, een kamer vol GPU’s en nu zijn eigen AI.
De lijst is grappig. Hij is ook iets te netjes. Hij heeft zijn eigen LLM eigenlijk niet helemaal vanaf nul getraind; hij heeft een bestaand model verfijnd. Dat maakt het verhaal niet minder indrukwekkend. Het maakt het juist interessanter, omdat het laat zien wat één vastberaden persoon met een serieuze thuisopstelling tegenwoordig allemaal voor elkaar kan krijgen.
Wat Ajax nu eigenlijk is
Ajax is een ‘fine-tune’ van Qwen 3.5 9B, een open model van het Chinese Alibaba. ‘Fine-tuning’ houdt in dat een bestaand model extra wordt getraind voor één specifieke taak. In dit geval is de taak het werken binnen Odysseus, de gratis, open-source AI-werkruimte die Kjellberg in juni heeft uitgebracht. Binnen Odysseus doorzoekt Ajax het internet, sorteert je inbox, schrijft e-mails en beheert je agenda, zonder dat er gegevens naar de cloud worden verzonden.
Met 9 miljard parameters is Ajax een dwerg vergeleken met de modellen van OpenAI, Google of Anthropic. Dat is nu juist het punt. Kjellbergs argument: voor alledaagse taken is geen gigantisch cloudmodel nodig, maar volstaat een klein, gespecialiseerd model op je eigen hardware.
Hij zegt dat Ajax v1 bij de taken waarvoor hij het heeft gebouwd bijna negen keer op de tien goed doet. Hij is al bezig met het trainen van versie twee, waarbij hij het model taken laat proberen keer op keer en en de pogingen versterkt die slagen.
Een kanttekening die in de enthousiaste berichten ontbreekt: Ajax is nog niet te downloaden. Er is geen modelkaart en er zijn geen openbaar beschikbare benchmarks. Die score van negen op tien is zijn eigen meting. Daar is niets mis mee, maar het is geen onafhankelijke test.
Twee keer geblokkeerd door OpenAI
Om Ajax slimmer te maken, wilde Kjellberg dat het zou leren van een veel groter model: GPT-5.6 Sol, het vlaggenschip van OpenAI dat in juli werd uitgebracht. De techniek heet distillatie. Je laat een groot model antwoorden en redeneringen genereren, daarna gebruik je dat als lesmateriaal voor een kleiner model. Hij gebruikte Sol’s redeneringsketens om startgegevens te genereren voor Ajax.
OpenAI deed wat OpenAI nu eenmaal doet. Account gedeactiveerd, reden: „Distillation”. Na een bezwaar werd het account weer geactiveerd; bij de volgende poging werd het opnieuw gesloten. De gebruiksvoorwaarden van OpenAI verbieden het gebruik van hun output om concurrerende modellen te bouwen. Let wel: dit is Kjellbergs versie van de gebeurtenissen. OpenAI heeft hierover geen commentaar gegeven.
Zijn reactie was droog. AI-bedrijven hebben hun modellen getraind op enorme hoeveelheden openbare gegevens, dus waarom zouden gebruikers dan niet een beetje terugnemen? In zijn woorden: ” Hoe durven wij, als consumenten, een deel van hun harde werk dat van ons is gestolen, voor onszelf te nemen?” Juridisch gezien bevindt hij zich op dun ijs. Maar de sector heeft die vraag nog niet overtuigend beantwoord. Vooral aangezien OpenAI zei dat dezelfde week het een einde had gemaakt aan een distillatiecampagne van mensen die banden hadden met het Chinese Moonshot AI.
Minder ‘nee’ in het model
Ajax is ook bewust minder terughoudend. Kjellberg gebruikte Heretic, een open-source-tool die de ingebouwde weigeringen uit een model verwijdert. Zijn voorbeeld: het oorspronkelijke Qwen-model weigert te vertellen wat er op 4 juni 1989 in China gebeurde. Ajax doet dat niet. Hij zegt dat hij wel beperkingen heeft opgelegd voor verzoeken die iemand zouden kunnen helpen zichzelf of anderen schade toe te brengen. Dat ging niet zonder slag of stoot: hij geeft toe dat het model daarbij wat hersenbeschadiging heeft opgelopen.
De interessante vraag is niet of dit toegestaan is. De vraag is wie bepaalt wat een model mag zeggen. Bij een cloudmodel is dat de aanbieder. Bij een lokaal model ben jij dat, met alle verantwoordelijkheid die daarbij hoort.
Wat je hiermee kunt doen
Je hoeft geen kamer vol GPU’s aan te schaffen. Ajax is nog steeds een experiment, geen vervanging voor ChatGPT of Claude. Het interessante zit ’m in de richting die het opgaat. Kleine modellen zijn goed genoeg voor specifieke taken, draaien op hardware die je zelf bezit en zorgen ervoor dat je je e-mail en agenda altijd bij de hand hebt. Voor bedrijven die nog steeds met AI afwachten omdat klantgegevens niet naar Amerikaanse servers mogen, is dat geen onbelangrijk detail.
Als je het zelf eens wilt uitproberen, kijk dan eens naar Odysseus. Dat programma is beschikbaar als open source onder de MIT-licentie en werkt samen met andere open modellen, terwijl Ajax ons nog steeds laat wachten.
PewDiePie heeft geen een OpenAI-killer ontwikkeld. Hij heeft aangetoond dat één persoon met doorzettingsvermogen en een hoge elektriciteitsrekening een nuttige, persoonlijke assistent kan in elkaar zetten. Het grootste YouTube-kanaal ter wereld zoekt het conflict met OpenAI aan, zo is het nieuws. Kleine, lokale AI die groeit op is het verhaal.
