Toen Waymo zijn nieuwe “Waymo World Model” aankondigde, klonk dat bijna absurd. Het systeem is gebaseerd op Google DeepMind’s Genie 3 en bedenkt bewust gebeurtenissen die nooit hebben plaatsgevonden.
Tornado’s op snelwegen.
Olifanten die kruispunten oversteken.
Overstroomde straten met ronddrijvend meubilair.
Een voetganger verkleed als een T. rex.
Dit zijn geen storingen. Dit zijn de trainingsgegevens.
Jarenlang werd ‘AI-hallucinatie’ beschouwd als een tekortkoming. Maar voor autonoom rijden is verbeeldingskracht juist een pluspunt. Elk ongevallenrapport in de zelfrijdende auto-industrie bevat een variant op dezelfde zin: “Het systeem was nog niet eerder met dit scenario geconfronteerd.” Wereldmodellen zijn ontworpen om dat excuus uit te sluiten.
Van simulatie naar de straat
Waymo heeft al bijna 200 miljoen volledig autonome mijlen op echte wegen gereden, en nog eens miljarden in simulaties. Met Genie 3 kunnen ingenieurs hyperrealistische 3D-verkeersomgevingen genereren die de context in de loop van de tijd behouden. Dat betekent consistente weerspatronen, persistente objecten en geloofwaardige sensorinput.
Het systeem combineert 2D-camerabeelden met 3D LiDAR-simulaties om precies na te bootsen wat de 29 camera’s en sensoren van de auto zouden ‘zien’. Dit creëert een virtueel testterrein voor extreme randgevallen: plotselinge sneeuwval in Honolulu, dichte mist die over een brug trekt of chaotisch gedrag van voetgangers.
Het is niet alleen technische tovenarij. Het is strategische infrastructuur.
Europa: de lancering in Londen
In 2025 voltooide Waymo 15 miljoen betaalde robotaxiritten, een stijging ten opzichte van 5 miljoen het jaar ervoor. Nu breidt het bedrijf uit naar Europa, te beginnen met Londen in 2026. In tegenstelling tot experimentele pilots is dit een commerciële uitrol, waarbij volledig zelfrijdende Jaguar I-PACE-voertuigen worden ingezet via de Waymo-app.
De economische ambitie is duizelingwekkend. Waymo heeft onlangs 16 miljard dollar opgehaald, waardoor de waardering van het bedrijf is gestegen tot ongeveer 126 miljard dollar – ruwweg het dubbele van die van Volkswagen. Analisten omschrijven de strategie zonder omwegen: vroeg domineren, snel opschalen.
Toch blijft winstgevendheid een uitdaging. Alphabet heeft naar verluidt meer dan 35 miljard dollar in het project geïnvesteerd. Elke Jaguar-robotaxi kost tussen de 150.000 en 175.000 dollar. Om de kosten te drukken, introduceert Waymo de Zeekr Ojai, geproduceerd door Geely in China, waardoor de kosten per voertuig mogelijk met 70.000 dollar kunnen worden verlaagd. De voertuigen worden als ‘gliders’ geïmporteerd en in de VS uitgerust met Waymo’s sensoren en software, een slimme geopolitieke oplossing.
Veiligheid: belofte en druk
Veiligheid is zowel Waymo’s grootste kracht als grootste risico.
In Santa Monica raakte een Waymo-voertuig een kind dat de weg op rende. Het systeem remde onmiddellijk; het bedrijf stelt dat een menselijke bestuurder mogelijk langzamer zou hebben gereageerd. In Texas zouden voertuigen meerdere keren niet correct hebben gestopt bij schoolbushaltes. Critici waarschuwen dat waarschijnlijkheden geen troost bieden als er kinderen bij betrokken zijn.
En toch lijkt het vertrouwen van het publiek te verschuiven. In San Francisco maken ouders steeds vaker gebruik van robotaxi’s voor tieners, omdat ze deze veiliger vinden dan onbekende menselijke chauffeurs.
Amsterdam: Een echte test
Nu de grote vraag: zou dit ook in Amsterdam kunnen werken?
De smalle straten, drukke fietsverkeer, trams, onvoorspelbare toeristen en eeuwenoude infrastructuur van Amsterdam zorgen voor een van de meest complexe stedelijke rijomgevingen ter wereld. Voeg daar nog eens hevige regen, bruggen en bezorgfietsen die zich door het verkeer slingeren aan toe, en je hebt een stresstest voor elk AI-systeem.
Technisch gezien is het Waymo World Model precies voor dit soort uitdagingen ontwikkeld. Ingenieurs konden de grachten van Amsterdam, plotselinge uitwijkmanoeuvres van fietsers en tramkruisingen miljarden keren simuleren voordat het model in de praktijk werd ingezet.
Economisch gezien is Amsterdam aantrekkelijk: hoge ritdichtheid, toerisme, potentieel voor premium prijzen en sterke integratie met het openbaar vervoer. Regelgevende goedkeuring, naleving van gegevensprivacy en publieke acceptatie zouden echter doorslaggevende factoren zijn.
Het grotere geheel
Het gaat hier niet om betere chatbots. Het gaat om AI-systemen die de werkelijkheid simuleren voordat ze daarin handelen.
Als wereldmodellen echt het onwaarschijnlijke kunnen voorspellen, kunnen autonome voertuigen eindelijk het ‘edge case’-probleem overwinnen. En als dat gebeurt, zouden steden als Londen, en misschien zelfs Amsterdam, een transformatie van het vervoer kunnen meemaken: minder ongevallen, een geoptimaliseerde verkeersstroom, lagere emissies en een nieuwe mobiliteitseconomie.
Hallucinaties waren nooit de vijand.
Ze losten alleen het verkeerde probleem op.
De toekomst van transport hangt mogelijk af van machines die het onmogelijke kunnen bedenken, zodat ze veilig door de werkelijkheid kunnen navigeren.
